CodeStep
Mavzu masalalariga qaytish

1.1.2 · MAVZU

Namuna masalalar

Ma’lumotlarni chop etish

Bu namunalarda klaviaturadan ma’lumot olish, uni o‘zgaruvchida saqlash va ekranga chop etish o‘rganiladi. Har bir masala uchun Python va C++ dasturi hamda uning ishlash namunasi berilgan.

1-NAMUNAVIY MASALA

Klaviaturadan kiritilgan sonni chop etish

Masala sharti

Klaviaturadan kiritilgan butun sonni ekranga chiqaruvchi dastur tuzing.

Bosqichma-bosqich yechim

  1. Kiritilgan sonni saqlash uchun a o‘zgaruvchisidan foydalanamiz. C++ dasturida uni int a = 0; ko‘rinishida e’lon qilamiz.

  2. Foydalanuvchidan butun son kiritishni so‘raymiz. Python’da input() matnni o‘qiydi, int() esa uni butun songa aylantiradi. C++ da cin >> a; kiritilgan sonni a o‘zgaruvchisiga yozadi.

  3. a o‘zgaruvchisining qiymatini ekranga chiqaramiz: Python’da print(), C++ da cout ishlatiladi. Masalan, 7 kiritilsa, dastur aynan 7 sonini ko‘rsatadi.

Python

input() yordamida olingan qiymat int() orqali butun songa aylantiriladi. Konsoldagi namuna foydalanuvchi kiritgan 7 sonini ham ko‘rsatadi.

a = int(input("Raqamni kiriting: "))
print("Kiritilgan raqam:", a)

Namuna kirishi

7

Konsoldagi namuna

Raqamni kiriting: 7
Kiritilgan raqam: 7

C++

Son a o‘zgaruvchisiga o‘qiladi va shu o‘zgaruvchi ekranga chiqariladi. Konsoldagi namunada kiritilgan 7 soni ham ko‘rsatilgan.

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int a = 0;
    cout << "Raqamni kiriting: ";
    cin >> a;
    cout << "Kiritilgan raqam: " << a << endl;
    return 0;
}

Namuna kirishi

7

Konsoldagi namuna

Raqamni kiriting: 7
Kiritilgan raqam: 7

Yakuniy javob

7 soni kiritilganda «Kiritilgan raqam: 7» xabari chiqadi. Boshqa butun son kiritilsa, xabarda o‘sha son ko‘rsatiladi.

Bu o‘quv namunasida kiritish va chiqish xabarlari bor. 1.1.50 yoki 1.1.52-masalani avtomatik tekshirtirishda talabga muvofiq faqat kiritilgan sonni chiqaring.

2-NAMUNAVIY MASALA

Fanlar va o‘qituvchilar ro‘yxatini chop etish

Masala sharti

O‘tiladigan fanlar va ularning o‘qituvchilari ro‘yxatini ekranga chop etuvchi dastur tuzing.

Bosqichma-bosqich yechim

  1. Har bir fan nomini shu fan o‘qituvchisining ismi-familiyasi bilan bog‘laymiz. Namuna uchun uchta juftlikdan foydalanamiz: Ona tili — Zokirov A., Matematika — Sobirov J., Fizika — Rustamov A.

  2. Python dasturida fan va o‘qituvchi nomlarini klaviaturadan olamiz. Ular fan1, ustoz1, fan2, ustoz2, fan3 va ustoz3 o‘zgaruvchilarida saqlanadi. C++ namunasida esa shu ma’lumotlar dastur matnida oldindan berilgan.

  3. Ma’lumotlarni ketma-ket chop etamiz: avval birinchi fan va uning o‘qituvchisi, keyin ikkinchi va uchinchi juftlik. Har bir ma’lumot alohida qatorda chiqadi.

Python

Dastur uchta fan va uchta o‘qituvchi nomini so‘raydi. Konsoldagi namuna kiritilgan matnlar bilan birga yakuniy ro‘yxatni ham ko‘rsatadi.

fan1 = input("1-fanni kiriting: ")
ustoz1 = input("1-fan o'qituvchisini kiriting: ")
fan2 = input("2-fanni kiriting: ")
ustoz2 = input("2-fan o'qituvchisini kiriting: ")
fan3 = input("3-fanni kiriting: ")
ustoz3 = input("3-fan o'qituvchisini kiriting: ")

print("1-fan:", fan1)
print("1-o'qituvchi:", ustoz1)
print("2-fan:", fan2)
print("2-o'qituvchi:", ustoz2)
print("3-fan:", fan3)
print("3-o'qituvchi:", ustoz3)

Namuna kirishi

Ona tili
Zokirov A.
Matematika
Sobirov J.
Fizika
Rustamov A.

Konsoldagi namuna

1-fanni kiriting: Ona tili
1-fan o'qituvchisini kiriting: Zokirov A.
2-fanni kiriting: Matematika
2-fan o'qituvchisini kiriting: Sobirov J.
3-fanni kiriting: Fizika
3-fan o'qituvchisini kiriting: Rustamov A.
1-fan: Ona tili
1-o'qituvchi: Zokirov A.
2-fan: Matematika
2-o'qituvchi: Sobirov J.
3-fan: Fizika
3-o'qituvchi: Rustamov A.

C++

Bu dastur tayyor ma’lumotlarni chiqaradi, shuning uchun klaviaturadan qiymat kiritish talab qilinmaydi. Har bir "\n" belgisi keyingi qatorga o‘tkazadi.

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    cout << "1-fan: Ona tili\n";
    cout << "1-o'qituvchi: Zokirov A.\n";
    cout << "2-fan: Matematika\n";
    cout << "2-o'qituvchi: Sobirov J.\n";
    cout << "3-fan: Fizika\n";
    cout << "3-o'qituvchi: Rustamov A.\n";
    return 0;
}

Dastur natijasi

1-fan: Ona tili
1-o'qituvchi: Zokirov A.
2-fan: Matematika
2-o'qituvchi: Sobirov J.
3-fan: Fizika
3-o'qituvchi: Rustamov A.

Yakuniy javob

Uchta fan va ularning o‘qituvchilari tartib bilan, alohida qatorlarda chop etiladi.

Mashqni avtomatik tekshirtirishda masala sahifasidagi «Qabul qilish talablari»ga qarab chiqish ko‘rinishini moslang.